İtalya'nın "Haçiko"su Fido

P- İtalya’nın Mugello bölgesindeki Luco di Mugello’da bir otobüs durağı, yıllar boyunca bir dostluğun tanığı oldu. Her akşam aynı saatte oraya gelen Fido, İkinci Dünya Savaşı’nda hayatını kaybeden sahibi Carlo Soriani’nin dönmesini bekledi. Bu bekleyiş, zamanla savaşın ortasında kurulan güçlü bir bağın ve bir kasabanın ortak hafızasının simgesi olarak anlatılmaya başladı. Bu yüzden Fido, İtalya’da “Hachiko”ya benzetildi.

Dostluğun ilk adımı

Fido ile Carlo Soriani’nin yolu 1941 kışında kesişti. Luco’da yaşayan işçi Soriani, bir gün yaralı halde bulduğu köpeği evine götürdü, tedavi etti ve sahiplendi. Ona İtalyancada “sadık” anlamına gelen Fido adını verdi. Kaynaklarda İngiliz Pointer melezi olduğu belirtilen Fido, iyileştikten sonra Soriani’nin günlük hayatının ayrılmaz bir parçası haline geldi. Her sabah onu işe gitmek için bindiği otobüsün durağına kadar geçiriyor, akşam da aynı durakta dönüşünü bekliyordu.

Bu rutin, 30 Aralık 1943’e kadar sürdü. O gün Borgo San Lorenzo, İkinci Dünya Savaşı sırasında müttefik bombardımanına hedef oldu. Bombardımanda 100’den fazla kişi hayatını kaybetti. Carlo Soriani de ölenler arasındaydı. Fido ise o akşam yine her zamanki gibi durağa gitti. Otobüs geldi, yolcular indi ancak Carlo dönmedi.

14 yıl aynı durakta…

Fido, ertesi akşam da durağa gitti, sonraki gün de… Yaz kış, yağmurda, karda, güneşte aynı saatte aynı yerde bekledi. 14 yıl boyunca 5 binden fazla kez otobüs durağına giderek sahibinin dönmesini bekledi. Bu süre içinde Luco halkı da ona sahip çıktı. Yerel kasap ona et ve kemik verdi, köylüler onu her gün selamladı. Soğuk gecelerde otobüs şirketi, Fido’nun aracın içinde beklemesine izin verdi.

Fido’nun bekleyiş hikayesi, yıllar içinde tüm İtalya’ya yayıldı. 9 Kasım 1957’de Borgo San Lorenzo Belediye Başkanı Giuseppe Graziani, Fido’ya altın madalya verdi. Aynı yıl 29 Aralık’ta belediye binasının karşısına onun için bir anıt dikildi. Anıtın kaidesine “A Fido, esempio di fedeltà” yani “Sadakat örneği Fido’ya” yazıldı.

İlk anıt seramikten yapıldı ancak kısa süre sonra tahrip edildi. Bunun üzerine Fido’nun heykeli bronz olarak yeniden hazırlandı. Bugün Borgo San Lorenzo’daki Piazza Dante’de yer alan heykel, insan ile hayvan arasındaki bağın kente kazınmış simgelerinden biri olarak varlığını sürdürüyor. Heykelin tasarımında heykeltıraş Salvatore Cipolla’nın imzası bulunuyor.

Sadakatin simgesi oldu

Fido, 1958’in haziranında yaşamını yitirdi. Ölümü, Floransa merkezli La Nazione gazetesinde geniş biçimde duyuruldu. Luco’da Fido için sessiz bir cenaze korteji düzenlendi. Beyaz bir örtüye sarılarak Carlo Soriani’nin mezarının bulunduğu Luco mezarlığının dışına gömüldü. Mezar taşında ise Fido’nun adının dünyaya, insanlar arasında bile az rastlanan sarsılmaz bir sadakatin simgesi olarak yayıldığı yazıyordu.

Bugün Fido’nun anısı Mugello’da yaşamaya devam ediyor. Borgo San Lorenzo Belediyesi’nin tarih arşivinde ona ilişkin belgeler, fotoğraflar, yazışmalar, yayınlar ve dönem haberleri korunuyor. Luco di Mugello’da da Fido adına bir bahçe düzenlendi. Bir otobüs durağında başlayan bekleyiş, bir kasabanın ortak hafızasını taşıyan kalıcı bir anıya dönüştü.