Japonya'da istasyon şefi bir kedi

P - Japonya’da istasyon şefi olarak atanan Yontama adlı kedi, son günlerde herkesin dikkatini çekti. Üniforması, töreni ve kendisine verilen resmî unvanla gündem olan Yontama’nın ataması, aslında Japonya’da tam 20 yıl öncesine uzanan köklü bir geleneğin son halkası.

Bir tren istasyonunu kapanmaktan kurtaran bir kediyle başlayan bu hikaye, bugün üçüncü nesil “istasyon şefi”yle devam ediyor. Gelin, Japonya’da rayların arasında doğan ve nesiller boyunca sürdürülen istasyon kedileri geleneğinin izini sürelim…

Krizden doğan gelenek

Hikaye, Japonya’nın Wakayama bölgesinde yer alan Kishi Station’da başlıyor. 2000’li yılların ortasında, Japonya’nın pek çok kırsal tren hattı gibi bu istasyon da zor bir dönemden geçiyordu. Nüfus yaşlanıyor, gençler büyük şehirlere taşınıyor, trenler giderek daha az yolcu taşıyordu. Hattın kapanması gündemdeydi.

Tam bu dönemde, istasyon çevresinde yaşayan bir sokak kedisi, yolcuların ilgisini çekmeye başladı. İstasyon binasında dolaşan, gelen geçenle temas kuran bu kedi, kısa sürede istasyonun en tanınan yüzü haline geldi. 2007 yılında işletme yönetimi, Tama adlı bu kediyi “istasyon şefi” ilan etti.

Her şeyi başlatan kedi

Tama’nın istasyon şefi ilan edilmesi başlangıçta biraz esprili bir hamle gibi görüldü. Ancak etkisi beklenenden çok daha büyük oldu. Haberler Japonya genelinde yayıldı, ardından uluslararası basına taşındı. İnsanlar, yalnızca bir kedi görmek için Kishi İstasyonu’na gelmeye başladı.

Yolcu sayısı arttı, hat kapanmaktan kurtuldu. Tama’ya özel bir şapka, isimlik ve dinlenme alanı verildi. 2010 yılında istasyon binası yenilenirken mimaride kedi teması kullanıldı. Kısacası Tama, bir sokak kedisinden bulunduğu bölgenin ekonomik ve kültürel figürüne dönüştü.

Tama’nın hikayesi, hayvanların değer üreten aktörler olabileceğini gösteren örneklerden biri olarak hafızalara kazındı.

Nitama dönemi

Tama’nın 2015 yılında hayatını kaybetmesinin ardından bu sıra dışı uygulamanın sona ereceği düşünüldü. Ancak istasyon şefliği artık bölgenin kimliğinin parçası haline gelmişti. Bu nedenle görevi Nitama devraldı. Nitama, Tama’nın ardından ikinci istasyon şefi olarak görevlendirildi. Onun dönemi, artık bu uygulamanın gelenekselleştiğini gösterdi.

Nitama yaklaşık on yıl boyunca bu rolü üstlendi. Bu süreçte istasyon kedilerine yönelik bakım sistemi de daha düzenli hale geldi. Gönüllüler, istasyon çalışanları ve yerel yönetimler arasında bir iş birliği kuruldu. Nitama’nın 2025 yılında hayatını kaybetmesiyle bir dönem daha kapandı.  

Son istasyon şefi

2026 yılında sahneye çıkan isim ise Yontama oldu. Yontama, düzenlenen sembolik bir törenle üçüncü istasyon şefi olarak tanıtıldı. Üniformasıyla kameralara poz veren Yontama’nın göreve başlaması, bu geleneğin toplum tarafından benimsendiğini gösteriyor. İstasyonda kendisine ayrılmış bir alanı bulunan Yontama, günün büyük bölümünü peron çevresinde ya da bekleme alanlarında geçiriyor. Yolcular için kısa bir mola, istasyon çalışanları içinse alışıldık bir mesai arkadaşı

Tüm bakımları yapılıyor

İstasyon kedileri denildiğinde akla gelen en önemli sorulardan biri de bakım süreçleri. Kishi Station’daki kediler bireysel olarak sahiplenilmiyor ancak beslenme, sağlık kontrolleri ve kısırlaştırma süreçleri gönüllüler, istasyon çalışanları ve yerel yönetimler arasında paylaşılan bir sorumluluk olarak yürütülüyor.

Kedilerin günlük mamaları düzenli saatlerde veriliyor, veteriner kontrolleri aksatılmıyor. İstasyonda çalışan personel, kedilerin durumunu yakından takip ederken gönüllüler de bakım sürecinin sürekliliğini sağlıyor. Bu yaklaşım, kamusal alanda hayvanlarla birlikte yaşamanın mümkün olduğuna dair sürdürülebilir bir model olabileceğinin en güzel kanıtı.