Pensilvanya'da evcil hayvanlara hukuki koruma

P - Son yıllarda evcil hayvanların toplumdaki yeri ve önemi, hukuki boyutta da giderek daha fazla tartışılır hale geldi. Geleneksel olarak mülk olarak kabul edilen hayvanların, aslında duygusal bağların ve sorumlulukların odağında yer alan canlılar olduğu gerçeği, hukuk sistemlerinde de yansımalarını bulmaya başladı.

2025’in başında Pensilvanya eyaletinde kabul edilen yeni düzenleme, evcil hayvanların hukuk sistemindeki konumunu yeniden ele alarak mahkemelere, belirli hukuki süreçlerde hayvanları yalnızca mülk olarak değil, refahı korunması gereken canlılar olarak değerlendirme yükümlülüğü getirdi.

Evcil hayvanlar da koruma kararı kapsamında alındı

Act 146 of 2024 adlı yasa, özellikle aile içi şiddet vakalarında verilen koruma emirlerinin kapsamını genişletiyor. Buna göre, şiddet mağdurları için çıkarılan koruma kararlarına evcil hayvanlar da dahil edilebiliyor. Hayvana zarar verilmesi, el konulması ya da faille temas ettirilmesi mahkeme kararıyla engellenebiliyor.

Böylece evcil hayvanlar ilk kez bu tür davalarda açık biçimde hukuki koruma altına alınmış oluyor. Davranışsal ve nörolojik araştırmalar, özellikle köpekler gibi evcil hayvanların insanlarla güçlü bağlar kurduğunu ve stres ile güven duygusunu aile ilişkilerine benzer biçimde deneyimlediğini ortaya koyuyor. Emory Üniversitesi ve Harvard gibi kurumların çalışmaları da bu bağların bilimsel temellerine işaret ediyor.

Ancak düzenlemenin kapsamına dikkat etmek gerekiyor. Çünkü yasa, evcil hayvanların hukuki statüsünü tümüyle yeniden tanımlamıyor. Boşanma veya mal paylaşımı gibi genel hukuk davalarında hayvanlar hala büyük ölçüde mülkiyet çerçevesinde ele alınıyor. Buna rağmen Pennsylvania’daki değişiklik, evcil hayvanların eşya olarak görülmesine yönelik yaklaşımın sorgulanmaya başlandığını gösteren sembolik ve pratik bir adım olarak değerlendiriliyor.

New York’taki emsal karar

Geçtiğimiz temmuz ayında New York’ta yaşanan ve Duke adlı köpeğin ölümüyle sonuçlanan bir olayda mahkeme, sahibinin yaşadığı duygusal zararın tanınabileceğine hükmederek hayvanların yalnızca mülk olarak görülmemesi gerektiğini vurgulamıştı. Karar, hayvanların aile bireyi olarak kabul edilmesi yönünde önemli bir emsal olarak değerlendirildi.

Bu yaklaşımın yankıları yalnızca ABD ile sınırlı kalmadı. Avrupa’da da benzer bir eğilim güç kazanırken, İspanya’da 5 Ocak 2022’de yürürlüğe giren yasa reformunda hayvanlar, “hissedebilen canlılar” olarak tanımlanmıştı.